"ՀԵՏԱՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆ" "ԻՐԱՎՈՒՆՔ" ԹԻՎ 46 "24-30 ՆՈՅԵՄԲԵՐ 2010 թ.

Գ Ո Ղ Ա Ց Ե Լ Ե Ն: ԿԱՐՈՂ Ա ԳՈՂԱՑԵԼ ԵՆ

Արդեն քանի տարի Հայաստանում անց են կացվում տարբեր երաժշտական մրցույթներ, հայտնվում են հաղթողներ ու մրցանակներ, ինչ-որ "Թեժ" ու "Կիսաթեժ" տասնյակներ են գովազդում, սակայն չկա մեկը, ով կհետեվի երգերի երաժշտության ու խոսքերի որակին: Բնական է ,որ ոչ մեկին չի հետաքրքրում նաև այն խնդիրը, որ երբեմն որևէ մեկի երգի երաժշտությունը կարող է շատ ծանոթ լինել: Տարբեր մրցույթների մասնակից ու նաև ինչ-որ մրցանակաբաշխությունների հաղթող է նաև երիտասարդ երգչուհի Սիլվա Հակոբյանը, որի "Գիշեր է" կամ "Գիշեր" երգը բազմիցս հնչել է հեռուստաեթերից, բեմերից, բաըց պարզվում է ,որ…

ԱՐԿԱԴԻ (ԱՐՏԱՇԵՍ) ԽՈՐԱԼՈՎԸ ՄԵՂԱԴՐՈՒՄ Է ՍԻԼՎԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆԻՆ

Հայտնի կոմպոզիտոր ԱՐԿԱԴԻ (ԱՐՏԱՇԵՍ) ԽՈՐԱԼՈՎԸ վերջերս բողոք է հղել "Հայհեղինակ" ընկերության տնօրեն Սուսաննա Ներսիսյանին` հայտնելով իր բացառիկ հեղինակային իրավունքների խախտման վերաբերյալ և աջակցություն խնդրելով իր իրավունքները պաշտպանելու հարցում: Իսկ խախտողները,ըստ կոմպոզիտորի, երգչուհի Սիլվա Հակոբյանն է և իրեն անհայտ այլ անձինք: Ինչպես ներկայացնում է կոմպոզիտորը, ինտերնետ ցանցում, վաճառակետերում և զանգվածային լրատվամիջոցներում առակ է Սիլվա Հակոբյանի "Գիշեր է" երգը, որի ձայնագրման և հետագա օգտագործման ընթացքում առկա է իր բացառիկ և ոչ բացառիկ իրավունքների խախտումը.Խոսքը վերաբերում է Անդրեյ Դեմենտևի խոսքերով գրված "Արի փորձենք վերադարձնել" երգին: Իր և "Գիշեր է" երգերի աուդիտորեկի և աուդիովիզուալ ձայնագրությունների համեմատությունը ցույց է տվել , որ "Գիշեր է" երգը կոմպոզիտորի խեղաթյուրված երգն է: Փողվել են նաև հեղինակի խոսքերը: Այդ երգը գրվել է 1976 թվականին և գրանցված է նրա հեղինակային կատալոգում` հեղինակային իրավունքների համամիութենական գործակալությունում, որը հիմա Ռուսաստանի հեղինակային ընկերությունն է: Վերոնշյալ տրեկների լսումը ցույց է տվել, որ "Գիշեր է" կամ "Գիշեր" երգի գլխավոր երաժշտական թեման փաստացի համընկնում է Ա.Խորալովի հայտնի երգի երաժշտության թեմայի հետ, համեմատվող երգերի էական երաժշտական մասերի համընկնումը կասկած չի հարուցում: Համեմատությունից նաև պարզվել է, որ Անդրեյ Դեմենտևի տեքստն էլ ամբողջովին փոխված է:

"Համարում ենք, որ Սիլվա Հակոբյանի և իմ երգը սեփականաշնորհած անձանց գործողությունները ինձ և տեքստի հեղինակին պատճառել են խոշոր չափերի վնաս",- նշում է կոմպոզիտորը: Ապա ելնելով վերոնշյալից` խնդրում է աջակցել իրեն` իր և տեքսի հեղինակի խախտված իրավունքները վերականգնելու, ինչպես նաև մեղավորներին ՌԴ և ՀՀ օրենքներով պատասխանատվության ենթարկելու համար:

երգերի համեմատությունն արել է նաև կոմպոզիտոր, Բելառուսի կոմպոզիտորների միության անդամ, միջազգային մրցույթների հաղթող ԴՄԻՏՐԻ ԴՈԼԳԱԼՅՈՎԸ և եզրակացրել, որ "Գիշեր " երգի առաջին, երկրորդ և չորրորդ ֆրազաները համընկնում են Խորալովի երգի առաջին, երկրորդ և չորրորդ ֆրազաների հետ, այսինքն` Մ. Հակոբյանի հիմնական մեղեդային քայլը կրկնօրինակված է Խորալովի երգից:

Իսկ ահա "Բելառուսսկիյե պեսնյարի" անսամցլի մեներգիչ ՎԱԼԵՐԻ ԴԱՅՆԵԿՈՆ , լսելեվ երկու երգերի ֆոնոգրամաները, արել է հետևյալ եզրակացությունը. "Ս.Հակոբյանի երգի հարմոնիան , ինչպես նաև առաջին, երկրորդ և չորրորդ երաժշտական ֆրազաները համընկնում են Խորալովի երգի հարմոնիայի և երաժշտական ֆրազաների հետ":

ՌԴ ժողովրդական արտիստ, կոմպոզիտոր և կատարող, Մոսկվայի կոմպոզիտորների միության երգի հանձնաժողավի նախագահ ՕԼԵԳ ԻՎՆՈՎԸ, ՌԴ վաստակավոր արտիստ, կոմպոզիտոր և կատարող, Մոսկվայի կոմպոզիտորների միության անդամ Օ.ԿԱԼԵԴԻՆԸ նույնպես համապատասխան ուսումնասիրությունից հետո եզրակացրել են, որ անառարկելիորեն ապացուցված է համարվում Մանե Հակոբյանի կողմից գրված և պաշտոնապես գրանցված երգի փաստացի սեփականաշնորհումը: Այսինքն` ապացուցված է գրագողության և մտավոր սեփականությանը վնաս հասցնելու առկայությունը:

Բայց ամենից կարևորը, ամենայն հավանականությամբ, ՌԴ հեղինակային իրավունքի լիազորված ներկայացուցիչ ՍԵՐԳԵՅ ՇՈՒԼՈՎԻ եզրակացությունն է, որից ներկայացնում ենք ընդամենը վերջին հատվածը. "Այսպիսով` խախտված են Արկադի Խորալովի բացառիկ գույքային իրավունքները` ստեղծագործության անձեռնմխելիության իրավունքը, ստեղծագործությունը վերամշակելու իրավունքը, հանրային կատաման իրավունքը, կրիչներով ստեղծագործության վերարտադրության իրավունքը, ստեղծագործության ձայնագրությամբ կրիչների տարածման իրավունքը, ստեղծագործության եթեր հեռարձակելու իրավունքը, ստեղծագործության մոլուխային տարածման իրավունքը, ինտերնետային ցանցի միջոցով ընդհանուր տարածման իրավունքը: Խախտված են Արկադի Խորալովի ոչ գույքային բացառիկ իրավունքները` ստեղծագործության հողինակ ճանաչվելու իրավունքը` անունի իրավունքը…

Համարում ենք, որ ընդհանուր վնասը, որը հասցվել է կոմպոզիտորին նրա ստեղծագործությունը սեփականաշնորհելու, խեղաթյուրելու, վերամշակման և այլ ձևերով օգտագործելու միջոցով, կազմում է երկու միլիոն ռուսական ռուբլի":

ԵՐԲ ԱՄԵՆ ԻՆՉԸ "ՖԱԿՏ Ա"

Երբ այս ամենին ծանոթանալուց հետո զանգահարեցինք Սիլվա և Մանե Հակոբյանների հայրիկին` ՀԱԿՈԲ ՀԱԿՈԲՅԱՆԻՆ, ով երգչուհու պրոդյուսերն է, նա նաև ասաց. "Հա, մենք էդ մասին գիտենք վաղուց: Մենք էլ իրեն ասել ենք ,որ իր գործով զբաղվի: Ինքնն իրենն է անում, մենք էլ մերն ենք անում": Իսկ երբ հետաքրքրվեցինք, թե այդ դեպքում ինչ են պատրաստվում ձեռնարկել ստեղծված իրավիճակը և հայտնի կոմպոզիտորի` իրեն հասցված բարոյական վնասը երկու միլիոն ռուբլու տեսքով վերադարձնելու համար, երգչուհու պրոդյուսերը պատասխանեց. "Ճիշտն ասած, էդ հարցերը բերեք թողնենք հետո, էլի, հիմա մենք մեր գործերով ենք զբաղված:Էդ մասին մենք էլ մամուլի ասուլիս կտանք, քանի որ ամեն ինչը "Ֆակտ ա": Մոտ ժամանակներս մեր մամուլի ասուլիսին ամեն հարցերի կպատասխանենքո":

ԳՈՐԾԸ ՀԱՍԱՎ ԴԻՎԱՆԲԱՇՈՒՆ

Մենք տեղեկացանք նաև, որ կոմպոզիտոր Արկադի Խորալովը դիմել է "Լեվ Գրուպ" իրավաբանական գրասենյակ և պայմանագիր կնքել "Լեվ Գրուպի" հետ: Այդ մասին մեզ տեղեկացրեց գրասենյակի քրեկան իրավունքի հարցերով փաստաբան ԹԱԴԵՎՈՍ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԸ. "Այժմ նյութերը մեր կողմից ուսումնասիրվում են և մոտ օրերս օրենքով սահմանված կարգով ընթացք կտրվի":

Մենք հետագայում կներկայացնենք մեր ընթերցողներին կներկայացնենք հետագա զարգացումները, ինչպես նաև հայ մասնագետների կարծիքները:

Պատրաստեցին Ռ .ԹԱԹՈՅԱՆԸ և Լ .ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆԸ

Ա Ռ Ա Վ Ո Տ ՕՐԱԹԵՐԹ 218/3334/26 նոյեմբերի 2008թ.
ԴԱՍԱԽՈՍԸ` ԸՆԴԴԵՄ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ-2

Տեղեկացրել էինք, որ ԵՊՀ տնտեսագիտության Ֆակուլտետի կառավարման և գործարարության ամբիոնի նախկին վարիչ, տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսորՍարգիս Ղանթարջյանն իր աշխատանքի իրավունքը փորձում է վերականգնել դատարանում: Երեկ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանում շարունակվեց լսվել Ս. Ղանթարջյանի հայցը` ընդդեմ ԵՊՀ-ի: Հիշեց նենք, որ 2008-ի մարտին համալսարանում կայացած տնտեսագիտության ֆակուլտետի կառավարման և գործարարության ամբիոնի վարիչի ընտրությունների արդյունքում վերընտրված Ս. Ղանթարջյանի հետ ԵՊՀ-ն կնքել էր 5 տարվա պայմանագիր, իսկ երեք ամիս անց` լուծել այն, պատճառաբանելով պրոֆեսորի տարիքը: Նոյեմբերի 11-ին կայացած հերթական նիստի ժամանակ ԵՊՀ ներկայացուցիչ, ԵՊՀ իրավաբանական բաժնի պետ Արմեն Թադևոսյանին հանձնարարվել էր ներկայացնել ԵՊՀ կանոնադրությունը: "Երկրորդ նիստի ժամանակ դատավորը հայտարարեց, որ գործի քննությունը վերսկսվում է, քանի որ վերջինս ծանոթ չէր ԵՊՀ կանոնադրությանն ու ընտրությունների ընթացակարգին: Ինձ հանձնարարվեց ներկայացնել ԵՊՀ կանոնակարգն ու ամբիոնների վարիչների ընտրությունների ընթացակարգերը",- "Առավոտի" հետ զրուցում նշեց Ա. Թադևոսյանը: Դատավոր Գայանե Կարախանյանը հետաքրքրվեց առաջին նիստի ժամանակ ԵՊՀ ներկայացուցչի կողմից հնչեցրած տեսակետով, թե պայմանագիրը լուծարելուց առաջ ուսումնասիրվե՞լ են ամբիոնի կարգապահությունն ու ամբիոնի վարիչի ընդհանուր գործունեությունը: Ա. Թադևոսյանն այդ մասին ասաց. " Ուսումնասիրություններ արել ենք, բայց փաստաթղթերով չեմ կարող հաստատել: Չեմ ժխտում, ամբիոնի գործունեությունից ու կարգապահությունից բողոքներ չկան ու չեն ֆիքսվել: Բայց կարծում եմ` կլինեն…": Ս. Ղանթարջյանի ներկայացուցիչ Վահե Հովհաննիսյանն էլ շեշտեց. "Պատասխանող կողմի պատասխանները հիմնավորված չեն, "կարծում եմ"-ները շատ են, կասկածի տեղիք են տալիս: Տպավորությունս այնպիսին է, որ ընկնում են այս ու այն կողմ` իրականությունը խեղաթյուրելու նպատակով: Ոչ մի բողոք, ոչ մի փաստաթուղթ ամբիոնի վարիչի գործունեության դեմ` չկա": Ս. Ղանթարջյանը համուզված է, որ դատարանի վճիռը հօգուտ իրեն կլինի. "Հուսամ` ճիշտ վճիռ կկայացնեն և չեն մերժի հայցս, ինչպես տնտեսագիտության ֆակուլտետի մաթեմատիկայի ամբիոնի դոցենտ Ռոբերտ Դավթյանին մերժեցին": Դատարանի վճիռը կհրապարակվի դեկտեմբերի 5-ին, ժամը 17:30-ին:

ԼՈՒՍԻՆԵ ՇԱՀԲԱԶՅԱՆ

"Ա Ռ Ա Վ Ո Տ" օրաթերթ  198/3314/ 29 հոկտեմբերի 2008, չորեքշաբթի
    ԵՊՀ պրոֆեսորը` ընդդեմ ԵՊՀ ռեկտորի

ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետի կառավարման և գործարարության ամբիոնի նախկին վարիչ, տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Սարգիս Ղանթարջյանն աշխատանքի իր իրավունքը փորձում է վերականգնել դատարանով:

Երեկ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների ընդhանուր իրավասության դատարանում լսվեց ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետի կառավարման և գործարարության ամբիոնի նախկին վարիչ, տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Սարգիս Ղանթարջյանի hայցն` ընդդեմ ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանի (դատավոր` Գայանե Կարախանյան): Ինչպես ներկայացրեց հայցվորի ներկայացուցիչ Լևոն Բաղդասարյանը. "2008թ. մարտ ամսին համալսարանում տեղի են ունեցել տնտեսագիտության ֆակուլտետի կառավարման և գործարարության ամբիոնի վարիչի ընտրություններ, որը մինչ այդ պաշտոնավարում էր պաշտպանյալս` պրոֆեսոր Սարգիս Ղանթարջյանը: Ընտրությունների արդյունքում պաշտպանյալս վերընտրվել է, ում հետ համալսարանը 5 տարով պայմանագիր է կնքել, որի ժամկետը լրանում է 2013թ. մարտին: Պայմանագիրը կնքելուց երեք ամիս հետո այն լուծվել է: Սարգիս Ղանթարջյանին ամբիոնի վարիչի պաշտոնից հեռացրել են` պատճառաբանելով, որ տարիքն անցել է: Սույն գործի հետ կապված կա նաև աշխատանքային տեսչության պետի որոշումն այն մասին, որ իրավունք չունեին պաշտպանյալիս ազատել աշխատանքից":
Պատասխանողի ներկայացուցիչ, ԵՊՀ իրավաբանական վարչության պետ Արմեն Թադևոսյանն ասաց, որ ԵՊՀ-ն հայցադիմումի վերաբերյալ առարկություններ ունի. "Ըստ Աշխատանքային օրենսգրքի, կենսաթոշակային տարիք ընդունված է համարել 65-ը: Այնպես որ, օրենքը թույլ է տալիս այդ տարիքայինների հետ կնքված պայմանագրերը լուծարել": Հայցվորի ներկայացուցիչը դատարանին տեղեկացրեց, որ վերջերս ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը "Գոլոս Արմենիին" տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ, ըստ համալսարանի որդեգրած քաղաքականության, պրոֆեսորներն աշխատելու իրավունք ունեն մինչև 75 տարեկանը: Ա. Թադևոսյանը հաստատեց. "Հայտարարությունը ճիշտ է, բայց դա վերաբերում է պրոֆեսորներին, ոչ թե շարքային դասախոսներին: Հայցվոր կողմին, տվյալ դեպքում` Սարգիս Ղանթարջյանին այս օգոստոսին ռեկտորի կողմից համալսարանում առաջարկվել է զուտ գիտական աշխատանք, սակայն առաջարկը մերժվել է": "Առավոտի" զրույցում Ս. Ղանթարջյանը պարզաբանեց. "Առաջարկ եղել է, բայց կես դրույքային, ես էլ հրաժարվել եմ: Ի դեպ, ես 60 տարեկան եմ, ոչ թե 65": Ա. Թադևոսյանն էլ մեզ հայտնեց. "Յուրաքանչյուր ուսումնական տարվա վերջին, այն ոլորտներում, որտեղ սերնդափոխությունը ռեալ հնարավոր է իրականացնել, կադրերի առկայության դեպքում կատարում ենք կրճատումներ":
Հաջորդ նիստը կկայանա նոյեմբերի 11-ին ժ. 17:30-ին:
Նշենք, որ ԵՊՀ ռեկտորն աշխատանքից ազատել է նաև տնտեսագիտության ֆակուլտետի մաթեմատիկայի ամբիոնի դոցենտ Ռոբերտ Դավթյանին: Նա էլ "Առավոտին" հայտնեց. "Չեմ հասկանում, թե ինչ խաղեր են գնում: Երեկ էլ իմ դատն էր: Արամ Սիմոնյանի վարած քաղաքականությունը կապված է զուտ անձնական հարցերի հետ` ինչ մտքով անցնում է` անում է":
ԼՈՒՍԻՆԵ ՇԱՀԲԱԶՅԱՆ

 "ՀՐԱՊԱՐԱԿ ՕՐԱԹԵՐԹ"5 հուլիսի, շաբաթ, 2008թ., N87
ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՀԼԻՃԸ
ԳՐՈՂՆԵՐԻ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ԼՈՒԾՄԱՆ ՎԱՅՐԸ ՉԷ

Երևանի քաղաքացիական դատարանում մի ուշագրավ դատական հայց էր լսվում` "Աբգար Ափինյանը"` ընդդեմ Լևոն Անանյանի և "Գրական թերթի", պատվի ու արժանապատվության ոտնահարման հարցով: Նախագահող դատավոր Էդիկ Ավետիսյանը գործի արդյունավետ քննության համար նշանակել էր նախնական դատական նիստ և ներկայացրեց հայցի հիմքն ու առարկան: Դատական նիստը սկսելուց մեկ-երկու րոպե հետո պարզ դարձավ, որ արդյունավետության մասին խոսք լինել չի կարող: Պատասխանող կողմը` Լևոն Անանյանը, նիստին ներկա չէր, և նրա ու "Գրական թերթի" շահերը ներկայացնում էր փաստաբան Լևոն Բաղդասարյանը ("Լեվ Գրուպ" ընկերությունը): Դատավորը պարզեց, որ փաստաբանին տրված լիազորագիրը տրված է գրողների միության նախագահ Լևոն Անանյանի անունից, մինչդեռ հայցվորը որպես պատասխանող կողմ Լևոն Անանյանին է ճանաչել, ոչ թե Գրողների միությունը: "Ընդունեցի ի գիտություն"` ասաց փաստաբանը և խոստացավ հաջորդ նիստին ներկայացնել պատշաճ լիազորագիր: Դատական նիստը հետաձգվեց մինչև 2008 թվականի հուլիսի 11-ը:
Հետաձգվեց, բայց շարունակվեց բանավոր զրույցի ժամանակ: Պարոն Ափինյանը փաստաբանին հանդիմանեց հռետորական հարցով "Ո՞ւմ ես պաշտպանում": Փաստաբանը հակադարձեց: "Պաշտպանում եմ լավ մարդուն: Ինձ համար պատիվ է ներկայացնել  արվեստի մարդկանց: Տարիներ առաջ, երբ ուզում էին գրողների ձեռքից խլել պոլիկլինական, ինքս օգնեցի Անանյանին և շահեցինք ընդդեմ պետության դատը": Այ, Լևոն Անանյանի անունը պիտի չհնչեր, քանզի հայցվոր կողմը, մոռանալով դատը հետաձգելու փաստը, բորբոքվեց ու հիշեց, որ դա այն պոլիկլինիկան էր, որը Լևոնն ուզում էր սեփականել, որ գրողները ծանր նյութական վիճակում են, ու ձեն հանող չկա, և, ընդհանրապես, միության նախագահը պիտի լինի գրող: Ափինյանն ավելի հեռուն գնաց` ասելով, որ Անանյանն իրենց նախագահն էլ չէ, քանի որ ընտրվել է կանոնադրության խախտումներով` պիտի լիներ փակ, գաղտնի քվեարկություն, և նախագահը գրող լիներ:
"Աբգար Ափինյանը Լևոն Անանյանի հետ չի շփվում",- եզրափակեց իր զայրույթը պարոն Ափինյանը: Դատավոր Էդիկ Ավետիսյանն էլ ասաց, որ դատարանի դահլիճը չի կարող տարիներով կուտակված` գրողների բոլոր հարցերի ամբիոն լինել, որ իրենց խնդիրը մեկն է` պարզել, թե "Գրական թերթի" 2007 թվականի դեկտեմբերի 28-ի հրապարակումն արատավորո՞ւմ է Ափինյանի պատվին ու արժանապատվությանը:
Պատասխանող կողմ Լևոն Անանյանից փորձեցինք ճշտել դատի առարկա հոդվածի էությունը: Պարզվեց, որ չարչրկված հոդվածը տարեվերջյան հարցազրույց է Գրողների միության նախագահի հետ, որին զայրացրել էր Աբգար Ափինյանի` դատախազ Աղվան Հովսեփյանին իր դեմ ուղղած 15 էջանոց պասկվիլը և միության օրգան "Նոր դարի" մի ամբողջ համար իրեն ու միությանը սևացնելուն նվիրելը: "Դատաքննության ենթակա" մտքերից են Անանյանի արտահայտություններն Ափինյանի հասցեին` "չկայացած նախագահ ու չկայացած գրականագետ", իսկ Սաշիկ Ղումաշյանի (մյուս հայցվորը) հասցեին ասել է. "Թող Հրանտն ընդուներ միություն, Հրանտն էլ մրցանակ տար" (նրան Հրանտ Մաթևոսյանը չի ընդունել միության շարքերը) և այլն: Մի դիտարկում` չենք սխալվում, պարոն Ափինյանը նույն էներգիայով ժամանակին պայքարում էր նաև Հրանտ Մաթևոսյանի դեմ, բայց գուցե լավ չենք հիշում, քանի որ դատարանում պարոն Ափինյանը սիրով և ջերմությամբ էր խոսում նախկին ԳՄ նախագահի մասին: Սույն հոդվածում այսօրվա ԳՄ նախագահը մեջբերել էր նաև ակադեմիկոս Սարինյանի դիտարկումը "Նոր դարի" մասին. "հարբեցողության որջ և իսպանական կոյուղի": Լևոն Անանյանը սկսել է ամսագրի լուծարման գործընթացը, ինչն ավելի է զայրացրել հայցվոր կողմին: Հարց ԳՄ նախագահին` եթե իսկապես Մաթևոսյանը միության անդամ չի դարձրել Ղումաշյանին, չէ որ իր օրոք և իր կամեցողությամբ է վերջինս դարձել գրող: Նախագահն իրավունք ունի՞ այդքան անհետևողական ու անսկզբունք լինել ամենակարևոր այս հարցում: Իսկ եթե ընդունել ես միություն, իրավունք չունես գրողին անտաղանդ կոչել: Եվ հետո, Հրանտ Մաթևոսյանի մահից հետո ինչպե՞ս բոլորը դարձան հրանտապաշտներ, և բոլոր թեզերն ու հակաթեզերը նրան սկսեցին վերագրվել: Ոչ մեկին իրավունք չի տրված մեծ գրողի անունը "զուր տեղը" շահարկել:
ՀԳ-  "Լեվ Գրուպ" իրավաբանական գրասենյակը ներկայացնող, պատասխանող կողմի փաստաբան Լևոն Բաղդասարյանի միջնորդությունն այն մասին էր, որ հայցադիմումն իրավաչափ չէ, Անանյանը տեքստի հեղինակը չէ, նաև` հոդվածից որևէ բան չի երևում: Եվ հետո խախտվել է ԶԼՄ-ների օրենքի 8-րդ հոդվածի 1-ին կետը` հայց կարելի է ներկայացնել հրապարակումից հետո մեկ ամսվա ընթացքում: Դատարանը կընդունի՞ միջնորդությունը, թե՞ կհաստատի պատվի ու արժանապատվության ոտնահարման փաստը` ցույց կտա շարունակվող դատավարությունը:
ԳԱՅԱՆԵ ՄԿՐՏՉՅԱՆ

"ԻՍԿԱԿԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔ" ՕՐԱԹԵՐԹ   20-22 մայիսի 2008թ. N39(127)
"ԼՏՊ-Ի ԶԱՐՄԻԿԸ ՉԻ ԿԱՏԱՐԵԼ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ, ՈՐԸ ՀԻՄՔ Է ԱՇԽԱՏԱՆՔԻՑ ԱԶԱՏԵԼՈՒ"

ՀՀ նախագահական ընտրություններին հաջորդած Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հանրահավաքների ժամանակ Ազատության հրապարակում հնչեցվեց ԱԳ նախարարության 4 բարձրաստիճան աշխատակիցների հայտարարությունը, որին հետևեց նրանց հեռացումը պետական պաշտոններից: Համարելով իրենց աշխատանքային իրավունքները ոտնահարված` դիվանագետները դիմեցին դատարան` վերականգնվելու պահանջով: Անցյալ շաբաթ աշխատանքից ազատված պաշտոնյաներն անցկացրեցին մամլո ասուլիս, որի կապակցությամբ էլ դիմեցինք նրանց փաստաբան` "Լեվ Գրուպ" ընկերության ղեկավար ԼԵՎՈՆ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻՆ:
-Պրն. Բաղդասարյան, ինչքանով մեզ հայտնի է, պետական աշխատանքի գտնվող անձինք իրավունք չունեն զբաղվելու քաղաքականությամբ: Իսկ Ձեր պաշտպանյալներն, ըստ էության, զբաղվել են ներքաղաքական գործերով: Ի՞նչն եք Դուք այդ գործում վիճարկում:
-Նախ ասեմ, որ քաղաքականությունն ըստ էության դիվանագետների գործն է: Միանշանակ դիվանագետները պետք է զբաղվեն պետական քաղաքականությամբ` այն քաղաքականությամբ, որը պետությունն է իրականացնում: Իսկ ինչ վերաբերում  է ներքաղաքական զարգացումներին, ինչ-որ կուսակցությունների, կազմակերպությունների շահերի համար գործունեություն կատարելու` այո, ոչ միայն դիվանագետները, այլ ընդհանրապես պետական պաշտոնյաներն իրավունք չունեն իրենց ծառայողական դիրքը, աշխատանքային միջոցներն օգտագործելու կուսակցությունների, հասարակական կազմակերպությունների շահերի համար:
Սույն դրվագով մենք մտել ենք դատական պաշպանության, քանի որ ես համոզված եմ, որ իմ վստահորդները չեն զբաղվել այդպիսի գործունեությամբ: Ավելին ասեմ, որ աշխատանքի հրամանում ֆիքսված է ընդամենը մի կետ. դա դիվանագիտական ծառայության մասին ՀՀ օրենքի այն իրավանորմն է, որը դիվանագետներին արգելում է զբաղվելու գործունեությամբ` ի նպաստ կուսակցությունների:
-Փաստորեն նրանք մեղավո՞ ր են:
-Ոչ, միանշանակ այդպես չի եղել: Իմ վստահորդները կատարել են հայտարարություն, որով իրենք միացել են իրենց գործընկերներին: Հայտարարության մեջ չկա մի կետ, մի դրվագ, որտեղից կերևա, որ վերջիններս կատարում են գործողություն` ի շահ կուսակցության կամ որևէ քաղաքական գործչի:
-Բայց պրն. Բաղդասարյան, մենք լսել ենք այդ հայտարարությունը, և դրա կոնտեքստն այն էր, որ նրանք միանում են այն դեսպաններին, ովքեր միացել են Լևոն Տեր-Պետրոսյանին:
-Միանշանակ, այդպես չէ: Իմ վստահորդների հայտարարության մեջ չկա որևիցե մի կետ, որով երևա, որ վերջիններս միանում են քաղաքական մի գործչի կամ քաղաքական կուսակցության գիծ են տանում: Իմ վստահորդները միացել են Արտաքին գործերի նախարարության իրենց գործընկերների հայտարարությանը` ձեր հիշատակած չորս դեսպանների, արտաքին գործերի նախարարի  և նրա տեղակալի հայտարարությանը:
-Բայց չէ՞ որ այդ հայտարարությունները հակադիր էին:
-Իմ ունեցած ինֆորմացիայով դիվանագետներից ոչ մեկը` այդ թվում Վարդան Օսկանյանը, ինչպես նաև չորս դիվանագետները երբևիցե ոչ մի կուսակցության, քաղաքական գործչի չեն հարել, չեն սատարել: Արտաքին գործերի նախարարը մտահոգություն է հայտնել տիրող իրավիճակի կապակցությամբ, նույն կերպ իրենց մտահոգությունն են հայտնել այդ չորս դեսպանները: Իմ վստահորդներն ընդամենը միացել են իրենց գործընկերներին:
-Բայց չէ՞ որ այս հայտարարությունը հնչեցվել է Ազատության հրապարակում լևոնականների կողմից, և նրանք այս հայտարարությունը ներկայացրեցին, որպես արտգործնախարարության մի շարք ղեկավար աշխատողների աջակցություն:
-Թե ինչու է հնչել Ազատության հրապարակում այդ ձևի մեկնաբանմամբ, դա հարցի մի կողմն է: Իրավական հարթության վրա ես վստահ եմ, որ այդ հայտարարության մեջ չկա մի դրվագ, որով իմ վստահորդները սատարել են կամ սատարում են ինչ-որ կուսակցության կամ ինչ-որ քաղաքական լիդերի, նախագահի թեկնածուի:
Այլ խնդիր է, որ Ազատության հրապարակում կամ միգուցե մամուլում դա այլ ձև է մեկնաբանվել: Նման դեպքում արտաքին գերատեսչության ղեկավարն ուղղակի պարտավոր է և դա օրենքի պահանջն է գրավոր բացատրագիր վերցնելու, որից հետո կարող էր իր դիրքորոշումը հայտնել նույն լրատվության միջոցներում և այլ վայրերում, որտեղից ակնհայտ կդառնար հասարակության համար, թե դիվանագետները կոնկրետ ինչ հայտարարություն են արել և ինչին էր այն վերաբերում:
Փաստորեն ստացվում է, որ հայտարարություն է կատարվում, որը օրենքով սահմանված կարգով է եղել, դրանից հետո ինչ-որ տեղ մեկնաբանվել է այլ կերպ և դրա հիման վրա մարդկանց ազատել են աշխատանքից:
-Մեզ հայտնի է, որ հայտարարություն կատարած դիվանագետները բարեկամական կամ այլ կերպ կապված են Լ. Տեր-Պետրոսյանի հետ: Արդյո՞ք դա չի ազդել ինչպես հայտարարության շարժառիթների, այնպես էլ հասարակության կողմից դրա ընկալամանը:
-ՀՀ յորաքանչյուր քաղաքացի, բնականաբար, նախագահական ընտրությունների ժամանակ ունեցել է իր համակրանքը որևէ թեկնածուի նկատմամբ: Բայց պետական ծառայողը, առավել ևս դիվանագետը, ուղղակի պարտադրված է տանելու այն գիծը, որը կա պետական ծրագրում: Տվյալ դեպքում իմ վստահորդները տարել են այդ գիծը, և իրենք այսօր չեն հրաժարվում այդ պետական ծրագրից:
Իմ վստահորդներից լրատվության վարչության պետը վերջերս պաշտոնապես հայտարարեց, որ նա կիսել է և կիսում է այն պետական գործերը և ներքաղաքական մոտեցումը, որը կատարել են և կատարաում են պետական այրերը: Տվյալ դեպքում, նրանք այդ պետական ծրագրի կրողներն են հանդիսանում: Իսկ եթե ինչ-որ մեկը համակրում է կամ ինչ-որ մեկի բարեկամն է, դա հարցի այլ կողմն է:
Աշխատողը ճորտ չէ, աշխատողը ստրուկ չէ: Աշխատողն ունի կարծիք և այն հայտնելու իրավունք: Այս գործով, ես միանշանակ կարծում եմ, որ իմ վստահորդներն օրենքի դրույթ չեն խախտել:
Ավելացնեմ նաև, որ իմ վստահորդներից մեկը, բացի Լևոն Տեր-Պետրոսյանի զարմիկը լինելուց` պրոֆեսիոնալ դիվանագետ է, որը մինչև աշխատանքի վերջին պահը կատարել է գործողություններ ի շահ իր երկրի, որոնք օրենքին չեն հակասել: Այստեղ մենք չենք քննարկում, որպես քաղաքացի, նա ում է իր ձայնը տվել: Մենք այստեղ նայում ենք հետևյալ դրվագը, որ ՀՀ-ում գործող Սահմանադրության և օրենքների համաձայն, Լևոն Տեր-Պետրոսյանի զարմիկը չի կատարել գործողություն, որը կարող էր աշխատանքից հեռացնելու հիմք հանդիսանալ:
-Այդ դեպքում ինչո՞ւ հենց իրենք չփորձեցին մամուլի, ԶԼՄ-ների միջոցով հերքել ստեղծված տպավորությունը:
-Ցավոք սրտի, այդ հնարավորությունն իմ վստահորդներին չընձեռվեց: Հայտարարությունից անմիջապես հետո վերջիններիս ազատել են աշխատանքից, զրկել են գրավոր բացատրության իրավունքից, բայց նրանք իրենց պաշպանության իրավունքը գտել են դատարանում: Նախորդ շաբաթ մամլո ասուլիսում իմ վստահորդները հայտարարեցին, որ իրենք երբևիցե որևէ կուսակցության չեն սատարել, որը, կարծում եմ բացահայտ հերքում էր:
-Եվ մեկ հարց ևս, պրն. Բաղդասարյան, Դուք վերջին շրջանում կարծես թե քաղաքականացված գործերի եք մասնակցում. երբ որ աշխատանքից ազատվում են մարդիկ, այսպես ասած, քաղաքականացված նրբերանգներով: Մինչ այդ էլ հաղթանակ եք տարել Հովհաննես Գալաջյանին և Գեղամ Գրիգորյանին աշխատանքի վերականգնելու գործում: Ձեր մոտ դա արդեն նեղ մասնագիտական ուղղվածությո՞ւն է դառնում:
-Ես հարգում եմ մեր երկրի պետական ինստիտուտները և հպարտ եմ, որ աշխատում եմ երկրում, որը իմ հայրենիքն է: Բայց երբ խախտվում է երկրի քաղաքացու իրավունքը` իմ մասնագիտական պարտքն է կանգնել այդ քաղաքացու կողքին: Դուք հիշատակեցիք հարգելի անձնավորությունների անուններ` Հ.Գալաջյանին, Գ.Գրիգորյանին, որոնք հայտնի են հասարակության մեջ իրենց աշխատանքային անցյալով: ՍԻՄ կուսակցության հետ կապված եղել են նաև այլ խնդիրներ, ես պաշտպանել եմ Հ. Բաբուխանյանի շահերը: Եվ հավատացնում եմ ձեզ այն դրվագով, որտեղ տեսնում եմ, որ խախտված է տվյալ քաղաքացու իրավունքը, միանշանակ իմ պարտքն եմ համարում կանգնել իր կողքին:
Եվ տվյալ դեպքում, ես կարծում եմ, որ ոչ թե քաղաքանացված է տվյալ գործառույթը, այլ` զուտ իրավական հարթության վրա է այն գտնվում: Եվ պաշպանելով տվյալ քաղաքացու իրավունքները և հասնելով որոշակի արդյունքի` բնականաբար, կարծում եմ, մեկ քար ավելացվում է այդ պետական ինստիտուտի կայացման, հզորացման ուղղությամբ:
-Հիմա քաղաքական բանավեճ է գնում, որ Հայաստանում մարդու իրավունքները նահանջում են և վտանգ է ստեղծվել իրավական դաշտում` զանգվածային ոտնահարումների առումով: Դուք` որպես իրավաբան, ինչպե՞ս կգնահատեք ստեղծված իրավիճակը:
-Անկեղծ ասած, ես հիացած չեմ մարդու իրավունքների պաշպանությամբ: Ավելին` մտեք ցանկացած պետական հիմնարկ և կտեսնեք` ինչպես են խախտվում մարդու տարրական իրավունքները, բայց ես հակված չեմ նրան, որ Հայաստանում տիրում է բռնապետություն, ինչպես նաև հակված չեմ, որ մարդու իրավունքները Հայաստանում նահանջ են ապրում: Օբյեկտիվ լինելու համար, եթե համեմատական անցկացնենք 10-15 տարի առաջվա իրավիճակի հետ, ես միայն դրական առումով կարող եմ ասել, որ մարդու իրավունքների խախտման հետ կապված, իմ կարծիքով, 10-15 առաջ ավելի շատ էին խախտումները, քան այսօր:
ԶԱՐՈՒՀԻ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆ

Երևի շատերը հիշում են ս.թ. փետրվարի 20-ին հեռուստաալիքներով ցուցադրված այն ահավոր կադրերը, թե ինչպես բարբարոսաբար ջարդվում են "Իրավունք" թերթի խմբագրության դռները: Դրանից հետո իրենց աշխատավայր թույլ չտվեցին մտնել թերթը շուրջ 20 տարի առաջ հիմնադրած և այս տարիների ընթացքում մեծացրած, փայփայած ու կայացրած մարդկանց` գլխավոր խմբագիր Հովհաննես Գալաջյանին, տնօրեն Գեղամ Գրիգորյանին և մի ամբողջ կոլեկտիվի` ավելի քան 20 հոգու:
Ըստ էության, այն ժամանակ "Իրավունք" թերթը փակվեց, քանի որ թերթը կնիքը չէ, թուղթը չէ, օֆիսը չէ, այլ կոլեկտիվն է և եթե մեկ ակնթարթում 20 տարվա կոլեկտիվը գրեթե ամբողջությամբ փոխարինվում է այդ թերթի հետ կապ չունեցող մարդկանցով, ապա թերթը մեռնում է, և նրա տեղը զբաղեցնում է, լավագույն դեպքում, նրա արտաքին նմանակը: Այսպես էլ եղավ, սակայն դրան չհամաձայնվեցին Հ. Գալաջյանը և Գ. Գրիգորյանը, որոնք մի ամբողջ կյանք` 20 տարի էին դրել "Իրավունքի" մեջ: Նրանք դիմեցին դատարան, որը դեպքից ուղիղ 9 ամիս անց` նոյեմբերի 20-ին, վերականգնեց նրանց իրավունքները: Դատարանում հայցվորներին ներկայացնում էր "Լեվ Գրուպ" իրավաբանական գրասենյակի ղեկավար, փաստաբան Լևոն Բաղդասարյանը, որին խնդրեցինք մեկնաբանել դատարանի կայացրած վճիռը:
- Ըստ էության, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանը 2007 թվականի նոյեմբերի 20-ին վճռեց Գեղամ Գրիգորյանի և Հովհաննես Գալաջյանի հայցը բավարարել և Հովհաննես Գալաջյանին վերականգնել "Սահմանադրական իրավունք միության" կուսակցության "Իրավունք" պաշտոնաթերթի գլխավոր խմբագրի պաշտոնում, իսկ Գեղամ Գրիգորյանին վերականգնել "Իրավունքի" տնօրենի պաշտոնում: Միաժամանակ պարտավորեցրեց գործատուին վճարել նրանց միջին աշխատավարձը: Կարծում եմ, հայցը հիմնավոր էր, և Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանը, որի նախագահող դատավորը Գայանե Կարախանյանն էր, ըստ էության, իրականացրեց արդարադատություն, աշխատանքից ապօրինի ազատելուց հետո վերականգնվեց արդարությունը և վերջիններս վերականգնվեցին իրենց զբաղեցրած պաշտոններում:
- Պարոն Բաղդասարյան, ասացիք, որ արդար վճիռ կայացվեց այս անգամ: Նույնիսկ առաջադեմ թերթերից մեկը վճիռը մեկնաբանեց որպես պատմական վճիռ: Դուք ինչո՞վ եք բացատրում, օրինակ, ինչո՞ւ նախկինում չէին եղել նման արդար վճիռներ նույն թերթի և այդ կուսակցության հետ կապված:
- Այո, ես ընդունում եմ տվյալ հանգամանքը: Կարծում եմ, ոչ թե խնդիրը կայանում էր ՍԻՄ կուսակցության և ՍԻՄ կուսակցության պաշտոնաթերթի աշխատակիցների մեջ, ըստ էության, ես ավելի եմ սա գլոբալացնում և հարցը դիտում եմ աշխատող-գործատու հարթության մեջ: Փաստորեն, ըստ էության աշխատողի իրավունքը խախտվել էր, և արդարացիորեն դատարանը վճիռ կայացրեց ի նպաստ աշխատողի և պարտավորեցրեց գործատուին հարգելու աշխատողին և աշխատողի իրավունքները: Ինչ վերաբերում է հարցադրման երկրորդ մասին, որը վերաբերում է ՍԻՄ կուսակցության վերաբերյալ նախկինում կայացրած գործընթացներին, որոնք տեղի են ունեցել իրավական հարթության վրա դատական տարբեր ատյաններում, այո, տեղյակ եմ, և ինքս էլ մասնակից եմ եղել այդ գործընթացներին: Ուղղակի ենթադրում եմ, որ դատարանն այն տեղը չէր, որ պետք է անրադառնար կուսակցության գործառույթներին, և ինչու չէ, այն մի փոքր քաղաքականացվեց: Սույն գործառույթով ևս, կարծում եմ, պատասխանող կողմը փորձում է քաղաքականացնել` դատական պրոցեսի ընթացքում ներգրավելով սույն վեճի մեջ նաև Հայկ Բաբուխանյանին, որը հարցի հետ ընդհանրապես առնչություն չուներ և չէր կարող կապ ունենալ, որովհետև հարցը վերաբերում էր աշխատողի իրավունքների խախտմանը: Բայց ի պատիվ դատական համակարգի` այն զերծ մնաց քաղաքականացնելուց և, ըստ էության, կարծում եմ, կայացրեց արդար վճիռ:
- Պարոն Բաղդասարյան, այդ վճռում դատարանը նշել է, որ աշխատանքային օրենսգրքի 5 հոդված էր խախտվել: Ձեր պրակտիկայում նման զանգվածային խախտումներ եղե՞լ են:  
- Չեմ կարող համադրել այլ գործառույթների հետ, բայց սույն քաղգործը արտառոց էր: Այս դրվագով կան հանրահայտ փաստեր, որոնք ապացուցման ենթակա չեն: Օրինակ, յուրաքանչյուր անձնավորություն, որ ընթերցում է մամուլը, լավ գիտի, թե Հովհաննես Գալաջյանը որ թերթի ակունքներում է կանգնած եղել, և "Իրավունք" թերթը նաև Հովհաննես Գալաջյանի և իր համախոհների շնորհիվ է կայացել որպես Հայաստանի լավագույն թերթերից մեկը: Բացի դրանից, բավական է բացել "Իրավունք" թերթի շուրջ 20 տարիների ընթացքում տպագրված ցանկացած համար և կարդալ գլխավոր խմբագրի անուն-ազգանունը: Սույն դրվագով անհեռանկարային է վիճարկել դատարանում ուղղակի փաստեր, նաև փորձել ապացուցել մի բան, որն ապացուցման ենթակա չէ: Ըստ էության` Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանը` Գայանե Կարախանյանի նախագահությամբ, արդար դատավճիռ կայացրեց և ըստ էության դրվեց հետևյալ գործառույթի հիմքը, որ աշխատողը ստրուկ կամ ճորտ չէ և իրավունք ունի, և այդ իրավունքները պաշպանվում են մեր սահմանադրությամբ և մյուս օրենքներով:
- Իսկ կարելի՞ է այդ վճռից եզրակացնել, որ Հայաստանում պետությունը սկսում է պաշտպանել լրագրողների աշխատանքը:
- Կարծում եմ` այո, դրա լավագույն ապացույցը դատական այդ ակտն էր, որտեղ պաշտպանվեց լրագրողական ոլորտի աշխատողների իրավունքը, որն ամրագրված է մեր օրենքով և սահմանադրությամբ:
- Բացի Հ. Գալաջյանից և Գ. Գրիգորյանից, ևս 20 մարդ զրկվել էին իրենց աշխատանքից: Նրանք նո՞ւյնպես իրավունք ունեն դիմելու իրենց ոտնահարված իրավունքները վերականգնելու համար:
- Այո, դա աշխատողի իրավունքն է: Եթե գտնում է, որ այդ դրվագով խախտված է իր իրավունքը, ապա օրենքով չարգելված ցանկացած միջոցով կարող է պաշտպանել իր իրավունքները, դրանցից մեկն էլ դատական պաշտպանությունն է:
- Ըստ լուրերի, պարտված կողմը դիմել է վերաքննիչ դատարան բողոքով: Ի՞նչ եք կարծում, արդյո՞ք իրավական հիմք ունեն նրանք, որ դիմում են այդ քայլին:
- Դա պատասխանող կողմի իրավունքն է, բողոքարկելու առաջին ատյանի վճիռը վերաքննիչ դատարանում: Բայց կարծում եմ, որ Հ.Գալաջյանի և Գ.Գրիգորյանի իրավունքը խախտված է, և վերջիններս պետք է վերականգնվեն իրենց նախկին պաշտոններում:
- Ի՞նչն էր պատճառը, որ իրավական հարթության մեջ կարծես թե ՍԻՄ գործը ունեցավ այսպիսի անկանխատեսելի և ձգձգվող հետևանքներ:
- Կարծում եմ, որ տարվա սկզբին կայացված նախորդ դատական ակտը, որը վերաբերում էր կուսակցության ներքին գործառույթներին, ըստ էության ՍԻՄ կուսակցությունը նախագահի գլխավորությամբ ի կատար ածեց: Դրանց հետո դատական ատյանների կողմից տրված այդ վճռի պարզաբանումը և բուն դատարանի վճիռն ըստ էության իրարից տարբերվում են: Գտնում եմ ՍԻՄ կուսակցության այդ գործառույթը, որը վերաբերում էր ներկուսակցական խնդիրներին, ենթակա է լուծման կուսակցությունների օրենքով և կանոնադրությամբ, որն, իմ կարծիքով, ի վերուստ կատարված էր; Դատական ատյաններն անրադարձան մի հարցի ու կայացրեցին վճիռ, որը, իմ կարծիքով, անարդար էր:
- Դուք նաև ՍԻՄ նախագահ Հայկ Բաբուխանյանի պաշտպանն եք հայտնի "տրյապկայի" գործով, որտեղ Բաբուխանյանը, ըստ շատերի համոզման, անարդար մեղադրվել էր Խաչատրյանին իբր վիրավորանք հասցնելու համար: Այսօր էլ հակառակ գործընթացն է, երբ Խաչատրյանն է ամբաստանյալի կարգավիճակում հայտնվել դատարանի առաջ` պատասխան տալու ս/թ. փետրվարի 8-ի դեպքերի առնչությամբ, երբ ՍԻՄ գրասենյակը գրոհելուց հետո հարվածել է Բաբուխանյանին: Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այս գործի ընթացքը:
- Ասեմ, որ սույն քրեական գործն ինձ համար անհայտ պատճառներով, բաժանվեց երկու մասի. ստեղծվեց մի իրավիճակ, որտեղ սույն քրեական գործով մի դրվագով մեղադրանք է առաջադրվում իմ պաշպանյալ Հայկ Բաբուխանյանի նկատմամբ և նույն գործով, հաջորդ դրվագով, մեղադրանք է առաջադրվում Հրանտ Խաչատրյանի նկատմամբ: Նախ, ցավում եմ, որ սույն հարցը բերվեց իրավական հարթություն: Կարծում եմ, սա այն հարցն էր, որ արտադատրանական կարգով պիտի կարգավորվեր, բայց այս դրվագով ստացվեց մի հետաքրքիր իրավիճակ: Հրանտ Խաչատրյանի կողմից վիրավորանք և ընդհուպ հարված է հասցվում իմ պաշտպանյալին: Դրանից հետո, բնականաբար, իմ պաշտպանյալը քաղաքական դիրքորոշում է արտահայտում և տալիս է քաղաքական գնահատական մեկ այլ քաղաքական գործչի` Հ. Խաչատրյանի գործողությունների նկատմամբ, և, չգիտես ինչու, մոռանալով դրան նախորդած հարվածի և վիրավորանքի մասին, նախ մեղադրանք են առաջադրում Հ.Բաբուխանյանի նկատմամբ: Իսկ այսօր էլ այդ դրվագով արդեն մեղադրանք է առաջադրված Հրանտ Խաչատրյանի նկատմամբ: Ենթադրում եմ, որ հարվածի պահով պետք է մեղադրանք առաջադրել, իսկ մնացյալ մասը, դրան անմիջապես հետևած Հ. Բաբուխանյանի քաղաքական գնահատականն էր քաղաքական գործչի կատարած գործողությունների նկատմամբ:
ԼԻԼԻԹ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ
ԽՄԲԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԿՈՂՄԻՑ. Հիշեցնենք, որ ս.թ. փետրվարի 20-ին "Իրավունքի" խմբագրությունը գրավելուն նախորդել էր "Իրավունքի" վրա մի գրոհ ս.թ. փետրվարի 8-ին, որը ետ էր մղվել, սակայն որի ընթացքում այն ժամանակ ԱԺ պատգամավոր Հրանտ Խաչատրյանը, թափահարելով իր պատգամավորական վկայականը, դրանով հարված հասցրեց թերթի պահպանության աշխատակցի երեսին, իսկ երբ ոստիկանության աշխատակիցների հետ ներս մտավ գրասենյակ, վստահ լինելով, որ այդ պահին պատասխան չի ստանա, հարվածեց նաև ՍԻՄ նախագահ Հայկ Բաբուխանյանին և, օգտվելով շուրջ 20 ոստիկանների ներկայությունից, դուրս ճողոպրեց, ապա հպարտորեն հայտարարեց, որ իր մոտ "լավ ստացվեց": Այդ սադրիչ գործողություններին Հ. Բաբուխանյանը տվեց գնահատականներ, այդ թվում Հ. Խաչատրյանի հասցեին հնչել էր "տրյապկա" բառը, որի համար ոստիկանությունը նրան մեղադրանք առաջադրեց, և ծնվեց հայտնի "տրյապկայի" գործը, ըստ որի Հ. Բաբուխանյանը դատապարտվեց քր. օր-ի երկու հոդվածով: Վերջինս դատավճիռը բողոքարկեց վերաքննիչ դատարան, որտեղ ս.թ. նոյեմբերի 26-ին կսկսվի դատաքննությունը: 

ԻՐԱՎՈՒՆՔ ՕՐԱԹԵՐԹ  Փետրվարի 6-8, 2007թ. թիվ 9
"ՈՉ ՈՔ ԻՐԱՎՈՒՆՔ ՉՈՒՆԻ ԱՐԳԵԼԵԼՈՒ, ՈՐ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ԳՈՐԾԻ"

ՍԻՄ-ի դեմ ծավալվող գործընթացների առնչությամբ քաղաքական տեսանկյունից ամեն ինչ ակնհայտ է: Զրույցը "Լեվ Գրուպ" իրավաբանական գրասենյակի տնօրեն, փաստաբան ԼԵՎՈՆ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ հետ վերաբերում է խնդրի զուտ իրավական կողմին:
-Լրատվամիջոցների և հանրության ուշադրությունը շուրջ վեց ամիս իր վրա գամած ՍԻՄ-ի խնդիրն ինչպե՞ս կներկայացնեք իրավական հարթությունում:
-Նախ նշեմ, որ ստանձնել եմ ՍԻՄ կուսակցության իրավական պաշպանությունը` կապված դատական վեճերի հետ: Հարցերի հարցը տվյալ դեպքում սա է` հիշյալ գործը որքանով է ընդդատյա առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարաններում, քանի որ, գերակշիռ կարծիքների համաձայն, կուսակցությունների հարցը պետք է լուծվի տվյալ քաղաքական ուժերի ներսում:
Ի՞նչ կարող եմ ասել ՍԻՄ-ի առնչությամբ: ՀՀ հիմնական օրենքի թիվ 17 հոդվածի առաջին մասով յուրաքանչյուր անձ ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու համար հավասարության պայմաններում արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք: Ընդհանրապես այլ խնդիր է, թե կողմը ինչպես է ապացուցում` խախտվե՞լ է իրավունքը, թե՞ ոչ: Եթե խախտվել է, ապա հիմնական օրենքի, այն է` սահմանադրության որ կետով է խախտվել:
-Անդրադառնանք կոնկրետ ՍԻՄ-ի խնդրին. տվյալ պարագայում առկա՞ է իրավունքի խախտում:
-Գործի ամբողջական նյութերին ծանոթանալուց` վերաքննիչ դատարանի վճիռն ուսումնասիրելուց հետո, ի հայտ եկած նյութաիրավական նորմերի խախտումների կամ դատավարական խախտումների առումով, օրենքով սահմանված կարգով կպատրաստվի բողոքը և կներկայացվի բարձր ատյանի դատարան:
-Մամուլում խնդրի առնչությամբ գրում են, թե նման հարցերը վերաքննիչ դատարանի վճռից հետո վճռաբեկում ենթակա չեն բողոքարկման:
-Այդ հարցը կարգավորվում է քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով, ու երբ առկա են նյութաիրավական նորմի խախտումներ, ինչը հիմք է տալիս բարձր ատյանում վերանայելու ստորադաս դատարանի վճիռը, ապա միանաշանակ պատրաստվում է բողոքը և ներկայացվում բարձր ատյանին: Ասեմ ավելին, բարձր ատյանը` հիմա` վճռաբեկ դատարանը, կարող է ուժի մեջ թողնել առաջին ատյանի կամ վերաքննիչ դատարանի վճիռը, կամ բեկանել այն` ուղարկելով լրացուցիչ քննության, կամ փոփոխություն կատարել վճռի մեջ:
-Ինչո՞ւ եք շեշտում այդ հանգամանքը:
-Որովհետև ՍԻՄ կուսակցության խնդրո առարկա հարցի առնչությամբ կան իրարամերժ երկու դատական ակտեր: Մի դեպքում մերժվում է հայցը, մյուս դեպքում` բավարարվում է: Այնքանով, որքանով վերաքննիչ դատարանում բավարարվել է հայցը, և օրենքով սահմանված կարգով այն հրապարակման պահից մտնում է օրինական ուժի մեջ, քաղաքացիական օրենսգրքի թիվ 14 հոդվածի հիման վրա այն ենթակա է կատարման:
-Իսկ դա նշանակո՞ւմ է, ինչպես պնդում են հայցվորները, թե կողմերը վերադառնում են սեպտեմբերի 15-ին նախահամագումարային իրավիճակին:
-Ես չիգիտեմ, ով ինչպես է մեկնում, բայց վճիռը պետք է հասկանալ բառացի այնպես, ինչպես գրված է. "ՍԻՄ կուսակցության 17-րդ համաժողովին 2006թ. սեպտեմբերի 16-ի կուսակցության նախագահության և վերստուգիչ հանձնաժողովի ընտրությունները համարել չկայացած": Հիշյալ համաժողովում ընդունվել են ոչ միայն հիշյալ, այլև բազմաթիվ ու բազմապիսի որոշումներ: Կոնկրետ խնդրո առարկան հայցի առնչությամբ դատական ատյանը փաստել է` "նախագահության և վերստուգիչ հանձնաժողովի ընտրությունները համարել չկայացած":
-Ուրեմն ինչ պետք է արվի, բացեք փակագծերը:
-ՍԻՄ 17-րդ համաժողովում` ընտրված այդ երկու մարմիններն իրավունք չունեն գործելու:
-Վերաքննիչի վճռից բխո՞ւմ է, որ ինչպես հայցվոր կողմն է պնդում, ոչ լեգիտիմ է ՍԻՄ նախագահությունը:
-Դրանից բխում է, որ օրենքով սահմանված կարգով կուսակցությունը պետք է ձեռնամուխ լիներ հիշյալ երկու մարմինների կայացմանը:
-Ասել է` ՍԻՄ արտահերթ 18-րդ համագումարը տեղավորվում է վճռի շրջանակներում:
-ՍԻՄ արտահերթ 18-րդ համագումարը բխել է կուսակցության կանոնադրության համապատասխան կետի պահանջից, համաձայն որի, մարզային կառույցների 1/3-ի պահանջի դեպքում, ինչպես նաև համաժողովի որոշմամբ կարելի է հրավիրել արտահերթ համագումար:
-Հստակեցնենք մեկ անգամ ևս. վերաքննիչի դատավճիռը` "Նախագահության և վերստուգիչ հանձնաժողովի ընտրությունները համարել չկայացած" և արտահերթ 18-րդ համագումարը չե՞ն հակասում միմյանց:
-Ամենևին: Ոչ մեկը, նաև վերաքննիչ դատարանը, իրավունք չունի արգելելու կուսակցությանն օրենքով սահմանված կարգով կատարելու գործառույթներ: Ավելին, "Կուսակցությունների մասին" օրենքի թիվ 30 հոդվածով կուսակցության գործունեությունը կարող է արգելվել սահմադրական դատարանի որոշմամբ: Դա իմպերատիվ նորմ է, և ոչ ոք իրավունք չունի արգելելու, որ կուսակցությունը գործի: Ավելին կուսակցությունն իր գործունեությունը շարունակում է օրենքով սահմանված կարգով կատարելու գործառույթներ, այդ թվում հրավիրելու արտահերթ համագումար, ինչը և արել են:
-Հայցվոր կողմը խոսում է և հարկադիր կատարման գործընթացի մասին: Ըստ Ձեզ, այս գործում հնարավո՞ր է ԴԱՀԿ-ի միջամտությունը:
-Անկեղծ ասած, տեղյակ չեմ, թե "հարկադիր կատարում" ասելով` կողմն ինչ է հասկանում, բայց միանշանակ է, որ եթե պատասխանող կողմը պատրաստ է վճիռն ի կատար ածելու, ապա գործը չի կարող մտնել հարկադիր փուլ, այնքանով, որքանով, ըստ էության, կամովին կատարվել է վճիռը:
Եթե նկատի ունենանք, որ սույն դատավճռում կա համապատասխան կետ. "Վճիռը կամովին չկատարելու դեպքում այն կկատարվի ՀՀ համապատասխան պատկան մարմնի ծառայության միջոցով պարտապանի հաշվին": Նման դեպքում, եթե վճիռը կամովին կատարվում է, կարծում եմ, խոսք լինել չի կարող հարկադիր կատարման մասին:
-Ասել է` վճիռը կամովին կատարելու պարագան լուծվել է հրավիրելով արտահերթ 18-րդ համագումար:
-Վճռով վերոհիշյալ մարմինները համարվել են չկայացած: Այսինքն` վերջիններս տվյալ պարագայում զրկվել են գործելու իրավասությունից: Ըստ էության, վճիռն ի կատար ածելով` տեղի է ունեցել կուսակցության արտահերթ համագումար, որտեղ նոր հիմունքներով ընտրվել են ղեկավար մարմիններ, ինչն ընդհանրապես կապ չունի վիճարկվող հայցադիմումի հետ:
-Լրատվամիջոցներին և հանրությանը հետաքրքրող գլխավոր հարցը. տվյալ դատավճիռը հիմք տալի՞ս է պնդելու, որ Հրանտ Խաչատրյանը վերադառնում է մինչև 17-րդ համագումարն ունեցած իրավունքների ու պարտականությունների ոլորտ:
-Հայցապանաջի հիմքում նման հարց ընդհանրապես չի դրվել, չի քնարկվել, և բնականաբար, վճռի հիմքում դա չէր կարող լինել: Հայցվորները նման հայցապահանջ չեն դրել: Ինչ վերաբերում է պարոն Խաչատրյանի գործունեության դադարեցմանը (ինչի վերաբերյալ տարբեր լրատվամիջոցներ կարծիք են հայտնում), ապա կուսակցության կանոնադրության համաձայն, կուսակցության նախագահի հրաժարականի դեպքում նրա պարտականությունները ստանձնում է կուսակցության փոխնախագահը: Ինչն, ըստ իս, կատարվել է:
-Հրանտ Խաչատրյանը "Շանթի" հեռուստաեթերից հայտարարեց, թե իր հրաժարականը փաստաթղթային ձևակերպում չի ստացել, և տեղի չի ունեցել փաստաթղթերի ընդունում-հանձնում: Ինչը նշանակում է, թե ինքը մեխանիկորեն շարունակում է մնալ ՍԻՄ նախագահ:
-Նախ պետք է ճշտել, թե ինչ կարելի է հասկանալ "փաստաթղթային ընդունում-հանձնում" արտահայտության տակ: Որքան ես գիտեմ, կուսակցության կնիքը և մնացած մյուս ատրիբուտները գտնվում են կուսակցության փաստացի նախագահի մոտ, որը և իրականացնում է գործառույթներ: Ինչ վերաբերում է հանգամանքին, թե փոխնախագահի հրաժարականից հետո իրավունք չուներ ստանձնելու նրա պարտականությունները, ապա միանշանակ այդպես չէ:
Փոխնախագահն ուղղակի պարտավոր է ստանձնելու այդ պարտականությունները, քանի որ այդպես է ամրագրված ՍԻՄ կանոնադրության համապատասխան կետում:
-Ըստ Ձեզ, ինչու են այդքան հակադիր առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարանի որոշումները:
-Որպես իրավաբան` ես նորմալ եմ համարում այդ իրողությունը: Դրա համար էլ ստեղծվել են տարբեր ատյանների դատարաններ:
-Վճռաբեկ դատարանից հետո ՍԻՄ-ն ուրիշ էլ ի՞նչ քայլեր կարող է անել:
-ՀՀ հիմնական օրենքը, գործող իրավական օրենքները և եվրոպական կոնվենցիան բարձր ատյան դիմելուց հետո թույլ են տալիս դիմել ՍԴ, ինչպես նաև Եվրոպական դատարան (դա իհարկե ՍԻՄ կուսակցության ղեկավարության ցանկության դեպքում):
-Մինչև Եվրոդատարան դիմելը ՍԴ խողովակով անցնելը պարտադի՞ր քայլ է:
-Ոչ: ՍԴ դիմում են, որպեսզի ճշտեն` դատական ակտը, որը կայացվել է` ղեկավարվելով ինչ-որ օրենքներով, հակասո՞ւմ է սահմանադրությանը, թե՞ ոչ:
ԶՐՈՒՅՑԸ`
ՓԻՐՈՒԶԱ  ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆԻ

Նախորդ   Հաջորդ